۱۸ نوامبر ۲۰۲۶– بر اساس مطالعه جدیدی که در مجله  American Journal of Translational Researchمنتشر شده است، دبریدمان (پاکسازی زخم) با استفاده از امواج اولتراسونیک کم‌فرکانس به‌صورت هفتگی، در مقایسه با دبریدمان جراحی، با بهبود روند ترمیم زخم، مدیریت عفونت، بهبود جریان خون بافتی و ارتقای کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی (DFU) مرتبط است؛ این در حالی است که پروفایل ایمنی (میزان عوارض جانبی) این روش مشابه روش جراحی گزارش شده است.

در این پژوهش، تمرکز بر فرکانس‌های پایین‌ است تا بتوان انرژی مکانیکی (Cavitation) بیشتری ایجاد کرد. این لرزش‌های مکانیکی باعث فروپاشی بافت‌های مرده و جدا شدن آن‌ها از بافت سالم می‌شود. معمولاً فرکانس‌های زیر ۱ مگاهرتز در این دسته قرار می‌گیرند که بیشترین نفوذ در بافت را داشته و انرژی مکانیکی بالایی ایجاد می کنند.

زخم‌های پای دیابتی با بهبود کُند، عفونت‌های مداوم و احتمال بالای قطع عضو همراه هستند. دبریدمان به حذف بافت‌های مرده و مدیریت عفونت کمک می‌کند. این پژوهش با هدف مقایسه دبریدمان با امواج اولتراسونیک کم‌فرکانس و دبریدمان جراحی در افراد مبتلا به زخم پای دیابتی انجام شد و پارامترهایی نظیر ترمیم زخم، مدیریت عفونت، جریان خون بافتی و نتایج مربوط به کیفیت زندگی را مورد ارزیابی قرار داد.

این مطالعه گذشته‌نگر شامل ۲۹۸ بیمار مبتلا به زخم پای دیابتی بود که بین ژانویه ۲۰۲۱ تا ژانویه ۲۰۲۵ در بخش سوختگی و جراحی پلاستیک بیمارستان مرکزی شوزو تحت درمان قرار داشتند. بیماران بر اساس تکنیک اولیه دبریدمان استفاده شده به دو گروه تقسیم شدند: گروه دبریدمان اولتراسونیک (۱۴۲ نفر) و گروه دبریدمان جراحی (۱۵۶ نفر). برای تعدیل متغیرهای مخدوش‌کننده اولیه، از روش تطبیق امتیاز تمایل (PSM) با نسبت ۱:۱ استفاده شد که منجر به انتخاب ۲۳۰ بیمار تطبیق‌یافته (۱۱۵ نفر در هر گروه) گردید.

هدف اصلی مطالعه، نرخ ترمیم کامل زخم در هفته دوازدهم بود. پیامدهای ثانویه شامل مدت زمان رسیدن به ترمیم، میزان کاهش اندازه زخم، نرخ کنترل عفونت، میزان مصرف آنتی‌بیوتیک، تغییرات در فشار اکسیژن عبوری از پوست (TcPO2)، امتیاز زخم وولینا (Wollina Wound Score[1])، ارزیابی‌های ایمنی و امتیازات پرسشنامه سلامت ۳۶ موردی (SF-36) بود.

پس از انجام روش تطبیق (PSM)، ویژگی‌های پایه گروه‌ها به‌خوبی همسان‌سازی شد. نرخ ترمیم در هفته دوازدهم در گروه دبریدمان اولتراسونیک به‌طور قابل توجهی بالاتر از گروه دبریدمان جراحی بود (۶۷.۸ ٪ در مقابل ۵۳.۹٪؛ P<0.05). همچنین میانه‌ مدت زمان ترمیم در گروه اولتراسونیک به‌طور معناداری کوتاه‌تر بود (۱۵.۳ هفته در مقابل ۲۱.۶ هفته؛ P=0.003).

دبریدمان با امواج اولتراسونیک با کاهش بیشتر در مساحت زخم (۸۱.۴٪ در مقابل ۷۰.۳٪؛ P<0.05) و نرخ بالاتر کنترل عفونت (۷۵.۷٪ در مقابل ۶۰.۹٪؛ P<0.05) همراه بود. همچنین مجموع روزهای مصرف آنتی‌بیوتیک در گروه اولتراسونیک کمتر بود (میانه ۲۱ روز در مقابل ۲۸ روز؛ P<0.05).

بهبود در میزان TcPO2 و امتیاز زخم وولینا در گروه اولتراسونیک به‌طور معناداری بیشتر بود (P<0.001). علاوه بر این، امتیازات خلاصه‌شده بخش‌های جسمی و روانی در پرسشنامه SF-36در گروه اولتراسونیک بهبود بیشتری نشان دادند (هر دو P<0.001). هیچ تفاوت معناداری بین دو گروه در نرخ قطع عضو اصلی یا عوارض جانبی کلی مشاهده نشد.

به‌طور کلی، دبریدمان هفتگی با استفاده از امواج اولتراسونیک کم‌فرکانس، در مقایسه با دبریدمان جراحی سنتی در زخم‌های پای دیابتی، نتایج بهتری در ترمیم زخم، ریشه‌کنی عفونت، بهبود جریان خون موضعی بافت و کیفیت کلی زندگی بیمار نشان می‌دهد، در حالی که سطح ایمنی مشابهی را حفظ می‌کند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/weekly-low-frequency-ultrasound-improves-diabetic-foot-ulcer-outcomes-study-183186


[1]امتیاز زخم وولینا(Wollina Wound Score)  یک ابزار بالینی برای ارزیابی دقیق وضعیت زخم است که پارامترهایی نظیر اندازه، عمق، وضعیت بافت و میزان عفونت را با هم ترکیب می‌کند. این امتیاز به پزشکان کمک می‌کند تا پیشرفت یا پسرفت زخم را به‌صورت کمی و استاندارد در طول دوره درمان ردیابی کنند.